Điều trị ung thư cổ tử cung theo từng giai đoạn

431

Điều trị ung thư cổ tử cung phụ thuộc hoàn toàn vào giai đoạn bệnh. Có 3 vũ khí cơ bản được sử dụng đơn lẻ hoặc phối hợp 2 hay cả 3 đó là: phẫu thuật, xạ trị, hóa trị liệu.

Đối với ung thư cổ tử cung (UT CTC), xạ trị có thể áp dụng cho mọi giai đoạn vì tế bào ung thư nhạy cảm với các tia bức xạ trong khi ngoại khoa không thể giải quyết được.

  1. Giai đoạn sớm (ung thư tại chỗ, Ia1, Ia2)

Nếu bệnh nhân còn trẻ, còn nhu cầu sinh con và có điều kiện theo dõi tiến hành khoét chóp cổ tử cung, nếu diện khoét còn tế bào ung thư phải chuyển cắt tử cung toàn bộ và vét hạch chọn lọc. Phương pháp có thể được áp dụng là:

Giai đoạn 0

(1) Thủ thuật cắt hình nón
(2) Phẫu thuật bằng lazer
(3) Thủ thuật cắt bằng vòng dây điện (LEEP)
(4) Phẫu thuật lạnh
(5) Phẫu thuật cắt bỏ vùng ung thư, cổ tử cung, và tử cung (cắt tử cung toàn bộ qua đường âm đạo hoặc qua đường ổ bụng) cho những phụ nữ không thể hoặc không muốn có con nữa.

Giai đoạn Ia
(1) Phẫu thuật cắt bỏ ung thư, tử cung, và cổ tử cung (cắt tử cung toàn bộ qua đường ổ bụng). Hai buồng trứng cũng có thể bị cắt bỏ (cắt buồng trứng, vòi trứng hai bên), nhưng thường không được tiến hành ở các phụ nữ trẻ.
(2) Cắt hình nón
(3) Đối với những khối u đã xâm lấn sâu hơn (3 – 5mm): Phẫu thuật cắt ung thư, tử cung và một phần âm đạo (cắt tử cung triệt để) cùng với các hạch ở vùng chậu (phương pháp vét hạch).
(4) Điều trị ung thư cổ tử cung bằng tia phóng xạ trong.

điều trị ung thư cổ tử cung theo từng giai đoạn

2. Giai đoạn Ib đến IIa

Phải phẫu thuật cắt tử cung toàn bộ và 2 phần phụ, vét hạch chậu trong và chậu ngoài, nhất là hạch hố bịt. Phẫu thuật này cần phẫu thuật viên được đào tạo kĩ càng. Nếu tổn thương rộng hơn 2-4 cm phải tiến hành xạ áp sát trước rồi phẫu thuật như trên. Nếu hạch có di căn cần xạ tiểu khung sau mổ. Nếu không phẫu thuật có thể xạ tiểu khung (nguồn xạ ngoài) sau đó xạ áp sát, khi có hạch di căn phải tiếp tục xạ tiểu khung tiếp theo.

Các phương pháp áp dụng:

(1) Điều trị tia phóng xạ trong và ngoài
(2) Cắt tử cung triệt để và vét hạch.
(3) Cắt từ cung triệt để và vét hạch sau đó bổ sung bằng điều trị tia phóng xạ và hóa chất.
(4) Điều trị tia phóng xạ và hóa chất.

3. Giai đoạn IIB đến IIIa/b

Phối hợp xạ áp sát và xạ tiểu khung, hạch động mạch chủ bụng hoặc phối hợp xạ trị và hóa trị. Vai trò của phẫu thuật ở giai đoạn này rất hạn chế. Sau điều trị bệnh nhân phải tuân thủ chế  độ theo dõi chặt chẽ: 3 tháng/lần trong năm đầu; 6 tháng/lần trong năm thứ 2 và 3; 1 năm/lần cho năm thứ 4 và thứ 5. Nếu tái phát được phát hiện sớm thì điều trị vẫn cho kết quả khả quan.

Các phương pháp áp dụng:

(1) Điều trị tia phóng xạ trong và ngoài
(2) Cắt tử cung triệt để và vét hạch.
(3) Cắt từ cung triệt để và vét hạch sau đó bổ sung bằng điều trị tia phóng xạ và hóa chất.
(4) Điều trị tia phóng xạ và hóa chất.

điều trị ung thư cổ tử cung theo từng giai đoạn

4. Giai đoạn IVa và IVb

Nói chung, giai đoạn này phát hiện rất muộn, khối u xâm lấn lan rộng đến bàng quang, trực tràng, niệu quản… và di căn xa phổi, xương, gan, … Vai trò của phẫu thuật hoặc phối hợp xạ trị, hóa trị cũng chỉ là chăm sóc giảm nhẹ triệu chứng cho bệnh nhân.

Các phương pháp áp dụng:

(1) Điều trị tia phóng xạ làm giảm triệu chứng của bệnh ung thư
(2) Hóa trị liệu

Nếu ung thư tái phát, xuất hiện trở lại ở vùng chậu, điều trị có thể là:
(1) Điều trị tia phóng xạ phối hợp với hóa chất
(2) Hóa trị liệu giảm triệu chứng ung thư
Nếu ung thư xuất hiện trở lại ở ngoài vùng chậu, bệnh nhân có thể chọn lựa một thử nghiệm lâm sàng dùng hóa chất điều trị toàn thân.

Tỷ lệ chữa khỏi cho bệnh nhân UT CTC phụ thuộc vào thời điểm phát hiện bệnh là giai đoạn mấy, khả năng đáp ứng thuốc và tinh thần của bệnh nhân. Tuy nhiên, con số khoa học đưa ra về tỷ lệ chữa khỏi trong điều trị ung thư cổ tử cung là: 100% phụ nữ được chữa khỏi khi tổn thương ở dạng vi thể (tổn thương chỉ được quan sát bằng kính hiển vi), 80-90% khỏi bệnh khi chẩn đoán giai đoạn I, 75% cho giai đoạn II, tỷ lệ này giảm xuống còn 30-40% cho giai đoạn III, 15% và thấp hơn nữa cho giai đoạn IV.

Sau điều trị ung thư cổ tử cung, một số trường hợp bệnh có thể tiếp tục tiến triển hoặc tái phái và di căn sau một khoảng thời gian tạm ổn định. Vì thế, bệnh nhân cần tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ điều trị để có thể sớm phát hiện các bất thường và kịp thời điều trị lại. Bệnh nhân cần ăn uống đầy đủ, cân đối các chất dinh dưỡng, không nên ăn kiêng và tránh để sụt cân. Bệnh nhân nên tập thể dục đều đặn, có thể tập dưỡng sinh và có thể chơi một số môn thể thao phù hợp theo sự tư vấn của bác sĩ.

Việc sàng lòng phát hiện tổn thương tiền ung thư và ung thư giai đoạn sớm là biện pháp quan trọng để nâng cao tỷ lệ chữa khỏi cho bệnh nhân UT CTC.