Các phương pháp khám sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú

Các phương pháp khám sàng lọc cơ bản giúp phát hiện sớm bệnh ung thư vú

501

Khám sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú là phương pháp sử dụng các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh để phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm trước khi nó gây ra các triệu chứng rõ ràng. Phát hiện bệnh ở giai đoạn càng sớm thì khả năng chữa khỏi càng cao. Trong bài này chúng tôi chỉ đề cập đến 3 phương pháp cơ bản là chụp nhũ ảnh tuyến vú, khám lâm sàng và tự khám vú tại nhà.

Các phương pháp khám sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú:
1. Chụp X-Quang tuyến vú (Mammography):
Chụp X-Quang là biện pháp thăm dò được chứng minh rõ nhất trong khám sàng lọc ung thư vú, có thể giúp làm giảm nguy cơ tử vong do bệnh này gây ra. Những lo lắng ban đầu về tình trạng phơi nhiễm với phóng xạ khi chụp X-Quang tuyến vú giảm dần khi các thiết bị chụp tuyến vú hiện đại được đưa vào sử dụng nhằm làm giảm mức độ phơi nhiễm phóng xạ xuống mức rất thấp. Mức độ phơi nhiễm phóng xạ hiện nay không làm tăng nguy cơ phát triển ung thư vú.

Khám sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú
Chụp Mammography

Kết quả:
Các lắng đọng canxi lớn thường xuất hiện sau các biến đổi thoái hóa ở vú, theo tuổi tác sau chấn thương hoặc viêm. Các hình ảnh vôi hóa lớn rất phổ biến, đặc biệt là khi người phụ nữ trên 50 tuổi và thường không cần phải tiến hành sinh thiết.

Các nốt canxi hóa nhỏ đôi khi gợi ý có ung thư vú. Tùy thuộc vào hình dạng và kiểu canxi hóa, bác sỹ X-Quang có thể yêu cầu sinh thiết ở vùng bị tổn thương hoặc chụp lại phim tuyến vú sau 3 đến 6 tháng.

Những khối u trên phim chụp tuyến vú có thể là ung thư hoặc là các tổn thương lành tính như nang hoặc u xơ. Để xác định nang, người ta có thể dùng siêu âm hoặc chọc hút tế bào bằng kim. Nếu không phải là nang thì có thể cần phải sinh thiết.

Tác dụng làm giảm nguy cơ tử vong do ung thư vú:
Như đã đề cập ở trên, chụp X-Quang tuyến vú là phương pháp khám sàng lọc có khả năng phát hiện ung thư vú cao nhất. Hầu như tất cả các nghiên cứu được tiền hành tốt cho đến hiện nay đều khẳng định chụp tuyến vú sàng lọc ở phụ nữ từ 50 tuổi trở lên làm giảm nguy cơ tử vong do ung thư vú.

Theo một báo cáo tổng kết, các nghiên cứu tỷ lệ tử vong của phụ nữ trong nhóm tuổi này được chụp tuyến vú định kỳ giảm 34% so với phụ nữ không được chụp tuyến vú định kỳ.

Còn một câu hỏi đối với chụp tuyến vú là nên bắt đầu và kết thúc chụp ở độ tuổi nào? Các ý kiến đều nhất trí là chụp X-Quang tuyến vú sàng lọc định kỳ cần tiến hành cho những phụ nữ tuổi từ 50 đến 69. Người ta chưa đưa ra kết luận quan điểm về khám sàng lọc thường quy cho phụ nữ tuổi từ 40 đến 49 và ngoài 70.

Không có số liệu rõ ràng về tác dụng của chụp tuyến vú định kỳ trong sàng lọc ung thư vú ở phụ nữ trên 70 tuổi. Một nghiên cứu cho rằng chụp X-Quang tuyến vú ở những phụ nữ này ít hiệu quả hơn do thời gian sống thêm của họ bị giảm. Tuy nhiên, do nguy cơ ung thư vú tăng theo tuổi nên hầu hết các nhóm chuyên gia đều khuyến cáo nên tiếp tục khám sàng lọc định kỳ cho những phụ nữ này nếu tuổi thọ ước tính của họ còn ít nhất 10 năm.

2. Khám vú lâm sàng:
Khám vú lâm sàng do bác sỹ thực hiện thông qua việc nhìn và sờ. Khám lâm sàng và chụp X-Quang tuyến vú đều quan trọng. Các nghiên cứu cho thấy 5-10% các trường hợp ung thư vú được phát hiện qua khám vú lâm sàng mà không phát hiện được trên phim chụp tuyến vú. Trong khi đó khoảng 40% được phát hiện ra qua chụp tuyến vú mà không phát hiện được qua khám lâm sàng.

Khám lâm sàng phát hiện sớm ung thư vú
Khám lâm sàng tuyến vú

Khám lâm sàng thông thường được tiến hành hàng năm. Các bác sỹ sẽ quan sát xem có thay đổi nào về hình dạng hay kích thước tuyến vú hay không, rồi sờ tuyến vú và vùng hố nách để tìm các biến đổi về cấu trúc da hay các khối u.

3. Tự khám vú
Tự khám vú là phương pháp tương đối đơn giản để phát hiện ra những thay đổi ở tuyến vú. Thường thì người phụ nữ tự khám vú vào một thời điểm định kỳ hàng tháng (khoảng 1 tuần sau khi hết kinh, khi vú ít có u cục nhất, còn nếu không còn kinh thì tiền hành vào cùng một ngày hàng tháng)

Tự khám vú không thể thay thế chụp X-Quang tuyến vú hoặc khám lâm sàng do bác sỹ chuyên khoa thực hiện. Có rất ít nghiên cứu xem xét khả năng là giảm nguy cơ tử vong do ung thư vú nhờ tự khám vú và kết quả không thống nhất. Tuy nhiên, hầu như không có ảnh hưởng xấu khi bạn tự khám vú và bằng cách tự khám vú thường xuyên bạn có thể phát hiện ra những thay đổi tiềm ẩn mà nếu không tự khám những thay đổi này sẽ bị bỏ qua.

Phương pháp tự khám vú tại nhà
Hướng dẫn tự khám vú tại nhà

Tự khám vú chính xác là rất quan trọng, bạn hãy hỏi bác sỹ cách tự khám vú và cách phân biệt sự khác nhau giữa mô lành và khối u đáng ngờ. Bác sỹ có thể cung cấp những thông tin quan trọng liên quan đến trường hợp cụ thể của bạn.

Không phải tất cả bệnh nhân đều giống nhau và điều quan trọng là cần có một người biết đánh giá toàn bộ tình trạng của mỗi bệnh nhân và biết rõ về người bệnh.

Việc phát hiện sớm ung thư vú là một chiến lược rất cần thiết cho việc điều trị căn bệnh này, đem lại chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Tham khảo GÓI KHÁM PHÁT HIỆN SỚM UNG THƯ VÚ