Các yếu tố nguy cơ gây ung thư thực quản

39

Nguyên nhân gây ung thư thực quản chưa được xác định rõ. Thói quen ăn uống sử dụng nhiều chất kích thích và một số yếu tố tác động từ môi trường được xác định là nguy cơ gây ung thư thực quản.

Tỷ lệ mắc bệnh ung thư thực quản chiếm 2% trên tổng số tất cả các căn bệnh ung thư, mỗi năm trên thế giới ước tính có đến 300 nghìn người chết do ung thư thực quản, độ tuổi càng cao thì tỷ lệ mắc ung thư thực quản càng tăng cao.
Một số yếu tố nguy cơ được xác định làm tăng khả năng gây ung thư thực quản gồm:
1. Yếu tố về tuổi và giới tính
– Ung thư thực quản có liên quan nhiều đến giới và tuổi tác, thường gặp ở những người trên 50 tuổi.
– Nam giới có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn, chiếm tới 80% số bệnh nhân bị ung thư thực quản.
2. Thói quen sử dụng chất kích thích
Nghiện rượu và thuốc lá là tác nhân hàng đầu. Ngoài ra, thường xuyên ăn, uống thực phẩm và nước uống có nhiều nitrit và nitrat (là nguồn sinh ra nitrosamin-chất gây ung thư) hoặc chế độ ăn ít rau xanh, hoa quả, ít chất xơ hoặc thói quen ăn uống đồ nóng và các chất gây cọ sát niêm mạc thực quản.

Các yếu tố nguy cơ gây ung thư thực quản– Sử dụng thuốc lá: Hút thuốc lá điếu hoặc sử dụng thuốc lá sợi không khói là một trong những yếu tố nguy cơ chính gây ung thư thực quản.
– Uống rượu: Uống nhiều rượu hoặc uống rượu kéo dài là một yếu tố nguy cơ chủ yếu khác gây ung thư thực quản. Những người sử dụng cả rượu và thuốc lá có nguy cơ mắc ung thư thực quản đặc biệt cao. Các nhà khoa học cho rằng những chất này làm tăng tác dụng có hại của từng chất đơn độc.
Nghiên cứu của Viện Ung thư Sloan – Kettering (Mỹ) cho thấy, ung thư thực quản đoạn 2/3 trên thường gặp ở những người uống nhiều rượu. Nếu uống rượu kèm theo hút thuốc lá và ít ăn rau xanh, trái cây thì nguy cơ càng tăng cao. Ung thư thực quản đoạn 1/3 dưới, thường gặp ở những người thừa cân, béo phì và hút thuốc lá. Nguy cơ này cũng sẽ tăng cao nếu những người này ăn ít hoa quả, rau xanh kèm hội chứng trào ngược dạ dày – thực quản.
– Các loại kích thích khác: Các nguyên nhân khác gây kích thích nghiêm trọng hoặc gây phá huỷ niêm mạc thực quản, như uống phải dung dịch kiềm mạnh hoặc các chất ăn mòn khác, có thể làm tăng nguy cơ bị ung thư thực quản.
3. Bệnh sử

Các yếu tố nguy cơ gây ung thư thực quản– Bệnh thực quản Barret: Tình trạng bị kích thích kéo dài có thể làm tăng nguy cơ bị ung thư thực quản. Mô ở đoạn cuối thực quản có thể bị kích thích nếu axít của dịch dạ dày thường xuyên “trào ngược” lên thực quản. Hiện tượng này gọi là trào ngược dạ dày – thực quản. Dần đân, tế bào ở phần thực quản bị kích thích có thể thay đổi và trở nên giống với tế bào lót niêm mạc dạ dày. Tình trạng này, gọi là thực quản Barret, là một điều kiện tiền ung thư và có thể phát triển thành ung thư tế bào tuyến của thực quản.
– Tiền sử: Bệnh nhân bị mắc các loại ung thư khác ở vùng đầu cổ có nguy cơ phát triển bị ung thư thứ hai ở vùng đầu cổ cao hơn, bao gồm cả ung thư thực quản.
Để phòng bệnh cần tránh các yếu tố nguy cơ như không nên hút thuốc lá, giảm uống rượu, tránh các thực phẩm có hại, kiểm soát và phòng ngừa các bệnh lý ở thực quản. Bên cạnh đó là tăng cường các yếu tố bảo vệ: ăn nhiều hoa quả, rau xanh và các chất xơ, bổ sung các vitamin và yếu tố vi lượng cần thiết đặc biệt là vitamin A, B2, C, E, selen.